 |
|
| Gazeteler » Bilim ve teknoloji » Tsunami | |
Tsunami
Tsunami - Wikipedia - Japonca'da liman dalgası anlamına gelen tsunami; okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, volkan patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgasını temsil eder.
Tsunami sözcüğü, dünya dillerine 15 Haziran 1896'dan sonra girmiştir. Japonya'da, 21000 kişinin hayatını kaybettiği Büyük Meiji Tsunamisi'nden sonra Japonlar'ın yaptığı yardım çağrılarıyla dünya dillerine kendiliğinden yerleşmiştir.
Tsunamiden sonra oluşan dalganın diğer deniz dalgalarından farkı, su zerreciklerinin sürüklenmesi sonucu hareket kazanmasıdır. Derin denizde varlığı hissedilmezken, sığ sulara geldiğinde dik yamaçlı kıyılarda ya da V tipi daralan körfez ve koylarda bazen 30 metreye kadar tırmanarak çok şiddetli akıntılar yaratabilen bu dalga; insanlar için deprem, tayfun, çığ, yangın ya da sel gibi bir doğal afet haline gelebilmektedir.
Tsunami felaketinin toplumsal kökleri - Asya’da meydana gelen tsunaminin yarattığı yıkım kaçınılmaz bir durum değildi. Tam tersine bu yıkım kâra dayalı sistemin akıldışı ve gayrı-insani doğasını çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Tsunamiyi henüz insanoğlunun denetleme gücüne sahip olmadığı ve doğal güçlerin yarattığı doğrudur. Ancak modern teknolojinin sunduğu olanaklarla büyük çoğunluğun yaşadığı ıstırabı önlemek, meydana gelen ölümlerden ve yıkımdan kaçınmak kesinlikle mümkündü.
| Kategoriler | |||